Тайландта гэр абаха хүнэй түрүүшын асуулта: юун өөрлэгдэбэ?
Хэрбээ та Пхукетдэ гү, али Тайландай бусад можонуудта кондоминиум абахаяа бодожо байгаа Буряад хүн ябабал, эндэ мэдээжэ сайн һонин байна. Тайландай Засгай газар 2026 ондо үл хөдэлхэ зөөри шэлжүүлгын татабари 2%-һээ 0,01% болгожо, ипотекэ бүридхэлэй татабари 1%-һээ 0,01% болгожо бууруулаа. Энэ хоёр татабариин хэмнэлтэ дээрэ 10 сая батай кондоминиум абахада, дүн хамта ойролсоогоор 300 000 бат болохо.
Энэ хэмжээ огто шэнэ юумэн бэшэ. Бангкок 2019 онһоо хойшо иимэ хэмжээнүүдые үе үе гаргажа байгаа, харин хугасаа болон үнын дээдэ хэмжээтэйгээр. 2026 оной хубилалтын онсо шэнжэ юуб гэхэдэ, Тайландай Кабинет 0,01% татабариин тогтолсоо 2027 оной 6-дугаар һарын 30 болотор һунгаа - энэ бол хэдэн һара бэшэ, харин үнэхээр удаан хугасаа. Гадаадай хөрөнгэ оруулагшад, фрихолд квотоор кондоминиумай сегмент абажа байгаа хүн, Тайландай уугуул зонтой адли бууруулагдаhан хэмжээгээр туһа хүртэхэ.
Энэ юрэдхэлгэ соо юун жэнхэни өөрлэгдэбэ, хэн ехэ туһа хүртэхэб, али газарта хэлхэ анхаралтай байхаб гэжэ доро харуулая.
Тодорхой тоонуудаар: 5 сая батай гэрэй жэшээ
- Шэлжүүлгын татабари 2%-һээ 0,01% болгожо бууруулагдаа - энэ бол зөөриин үнэлэгдэhэн (appraised) хэмжээн дээрэ тоологдодог.
- Ипотекэ бүридхэлэй татабари 1%-һээ 0,01% болгожо бууруулагдаа.
- Бууруулагдаhан хэмжээ хэрэглэгдэдэг: абаха үнэ болон засагай газарай үнэлэгдэhэн хэмжээн 7 сая бат хүрэтэрхи байвал; ипотекэ - нэгэ гэрээ дээрэ 7 сая бат хүрэтэрхи.
- 5 сая батай зөөридэ ниитэ хэмнэлтэ ойролсоогоор 149 500 бат (ойролсоогоор 4200 америкын доллар) болохо.
- Энэ юрэдхэлгэ 2027 оной 6-дугаар һарын 30 болотор үргэлжэлхэ - урдахи богони хугасаатай хэмжээнүүдтэй сасуулхада, хэрэглэгшэдтэ мэдээжэ ехэ найдамжатай хугасаа үгтэнэ.
- Хэрэглэгдэдэг зөөриин түрэлнүүд: тусгаар байрлаhан гэрнүүд, таунхаусууд, кондоминиумай нэгэн, барилгатай газар. Хубиин (partial) эзэмшэлэй наймаанууд иимэ хэмнэлтэдэ ороходоо хараагдадаггүй.
Тайландай гол дүримэй тоонууд
- Тайландта стандартна наймаанай зардалнууд дунда: шэлжүүлгын татабари (2%), гэрчилгээнэй татабари буюу stamp duty (0,5%), тусгайлагдаhан бизнесэй татабари (3,3%, эзэмшэлэй түрүүшын 5 жэлэй туршада наймаалхадаа тоологдодог), болон прогрессивна хэмжээгээр тоологдодог татан абалгын татабари (withholding tax). Мүнөөгэй хэмнэлтэ зүгеэр шэлжүүлгын болон ипотекэ бүридхэлэй татабаринуудые нэрбэдэг.
- Газар зохеолгын хороон (Department of Lands) гансал байгууллага юм, зөөриин эзэмшэлэй шэлжүүлгые бүридхэдэг. Татабарида засагай газарай тодорхойлhон үнэ (appraised value) хэрэглэгдэдэг, энэ бол жэнхэни абаха үнэhөө ондоо байжа болохо.
- Тайландай Санхүүгэй яаман энэ hунгагдаhан хэмжээн жэлэй туршада 540 миллиард бат зөөриин наймаае дэмжэхэ, мүн салбарта нэмэлтэ 305 миллиард бат хөрөнгэ оруулалта татаха гэжэ тоолодог.
- Гадаадай абаагшад кондо зах зээлдэ ехэ хубь эзэлдэг: жэлэй туршада гадаадай кондо абалганууд 2024-2025 онуудта ойролсоогоор 14 500 нэгэн байгаа, зүгеэр 2025 оной 1-дэхи кварталда ойролсоогоор 3919 нэгэн нэмэгдээ (аж ахуйн мэдээгээр). Бангкок, Чонбури, Пхукет энэ хэрэгсэлэй гол түбүүд байна.
- Пхукет, Паттайя, Самуй гэhэн гурбан газарта гадаадай абаагшад кондоминиумай наймаанда хамгийн ехэ хубь эзэлдэг - иимэhээ энэ татабариин бууралгын практическа нүлөө эгээ түрүүн эдэ газарнуудта мэдэгдэхэ.
- Гадаадай хүнэй газар гү, али гэр шууд эзэмшэхэ эрхэ хатуу хизаарлагдамал: фрихолд эзэмшэл зөвхөн кондоминиумай нэгэндэ, төслэ бүриин 49% гадаадай квота дотор хэрэглэгдэдэг; газартай холбоотой зөөридэ leasehold гү, али компанийн бүтэц хэрэглэгдэдэг.
- Онсо анхаарал: энэ хэмнэлтэ тусгайлагдаhан бизнесэй татабари (3,3%)-иие нэрбэдэггүй - энэ татабари эзэмшэлэй түрүүшын 5 жэлэй туршада дахин наймаалхада урдын шэгээр тоологдоно.
Ямар хэрэглэгшэд эгээ ехэ туhа хүртэхэб?
Хэрбээ та эзэмшэлэй хугасаа болон дансаяа шалгаhан, зөөриеэ ойлгожо олоhон хэрэглэгшэ байбал, 2027 оной хагас жэлдэ хүрэтэрхи энэ хугасаа - дүнгэеэ шиидхэхэ дуратай сагтаа хэрэг бэелүүлхэ һайн боломжо болоно. 150 000-hаа 300 000 бат хүрэтэрхи хэмнэлтэ бол засагай газарай өөрөө хэрэглэгшэдтэ дамжуулhан нэмэлтэ хубь хэмжээгэй ашыг мэтэ юм. Тиигэбэшье, энэ юрэдхэлгэ гэдэг политическэ шиидхэбэри ушарта дахин өөрлэгдэжэ болохо, тиимэhээ түргэн шиидхэхэ дуратай хэрэглэгшэдтэ эрьте бэелүүлхэ нь илүү найдамжатай.
Хэрэглэгшэдэй асуудалнууд (ЧАЖ)
Хэн энэ бууруулагдаhан татабариие абаха эрхэтэйб?
Али ч абаагшад - Тайландай иргэн ба гадаадай иргэн - хэрэглэгдэдэг оршон зайн (residential) зөөри абажа байхадаа энэ хэмнэлтэдэ хамрагдана. Гадаадай хэрэглэгшэдэй хувида, энэ юрэдхэлгэ тодорхойлон, хуулиин гадаадай квота дотор фрихолд кондоминиум абалгада хэрэглэгдэнэ.
Ямар зөөринүүд энэ юрэдхэлгэдэ хамрагдадаг?
Тусгаар гэрнүүд, таунхаусууд, кондоминиумай нэгэн, барилгатай газар - эдэнэй бүгэдэ хэрэглэгдэнэ, харин абаха үнэ болон засагай газарай үнэлэгдэhэн хэмжээн хоёулаа 7 сая бат хэтэрхэгүй байха хэрэгтэй. Хубиин эзэмшэлэй хубиин наймаанууд хараагдадаггүй.
Би жэнхэни хэды хэмнэхэ аргатайб?
5 сая батай нэгэндэ: шэлжүүлгын татабариин хэмнэлтэ ойролсоогоор 99 500 бат (2% хасаха 0,01%), ипотекэ бүридхэлэй хэмнэлтэ ойролсоогоор 49 950 бат (1% хасаха 0,01%) болоно, дүн хамта ойролсоогоор 149 500 бат болохо.
Энэ дахин наймаалагдаhан (resale) зөөридэ хэрэглэгдэдэг гү?
Тиимэ, тохирохо дахин наймаанай хэрэгсэлнүүдтэ бууруулагдаhан хэмжээн хэрэглэгдэнэ, зүгеэр наймаалагша эзэмшэлэй хугасаhаа хамааран тусгайлагдаhан бизнесэй татабари гү, али stamp duty дахин хэлэхэ ушартай.
Энэ татабариин бууралга хэды удаан үргэлжэлхэб?
Мүнөөгэй hунгалта 2027 оной 6-дугаар һарын 30 хүрэтэр үргэлжэлхэ - урдахи хэмжээнүүдтэй сасуулхада мэдээжэ удаан хугасаа, урдань иимэ хэмжээ хэдэн һара гү, али нэгэ жэл ябадаг байгаа.
Хөгжүүлэгшын хубааритай төлбөриин хуваарида (installment plan) сасуулжа болохо гү?
Болохо. Хөгжүүлэгшын төлбөриин хуваари болон засагай газарай татабариин хэмнэлтэ хоёр бэе бэеhээ дулдыдамжагүй механизмнууд юм. Татабари эзэмшэлэй шэлжүүлгэ бүридхэгдэхэ мүчэ дээрэ түлэгдэдэг, эгээ адли hуулшын төлбөритэй хамта таарадаг.
Ямар зардалнууд өөрлэгдэнгүй үлэдэг бэ?
Тусгайлагдаhан бизнесэй татабари (эзэмшэлэй түрүүшын 5 жэлдэ дахин наймаалхада 3,3%), прогрессивна татан абалгын татабари, хуулиин болон due diligence зардалнууд - эдэ бүгэдэ энэ программада хамаарагдадаггүй.
Абалгынгаа сагта энэ хэмнэлтэ али болотор хэрэгтэй бэ гэжэ хэр шалгахаб?
Мүнөөгэй байдал Тайландай Газар зохеолгын хороогой (Department of Lands) албан ёсоор нийтэлэгдэдэг, мүн энэ бүридхэл хийгдэхэ орон нютагай Земельна конторада (Land Office) шууд шалгуулжа болоно.
Энэ хэдэн жэлэй туршада үргэлжэлхэ, зүгеэр эсэслэн тодорхойлогдоhон хугасаатай татабариин хэмнэлтэ хэрэглэгшэдтэ түргэдэн шиидхэхэ бэшэ, харин дэлгэрэнгы, hайн шалгаhан шиидхэбэри гаргаха үнэхэй сагые үгэнэ. Пхукетдэ гү, али бусад можонуудта зөөри хараад байгаа хэрэглэгшэдтэ, 'Таиландай үл хүдэлмэри зөөри' багай мэргэжэлтэд тус хэрэгтэ туhалха бэлэн байна.
Сурбалжалал: The Nation Thailand